Największą zmianą w nowych warunkach technicznych z perspektywy efektywności energetycznej jest to, że graniczne wartości współczynnika przenikania ciepła… nie zmieniają się. Mimo to Projekt Rozporządzenia z 9 czerwca 2025 roku przynosi głębokie zmiany: wdraża postanowienia znowelizowanej dyrektywy EPBD 2024/1275 i nakreśla nowy standard budownictwa zeroemisyjnego, obligatoryjny dla nowych budynków publicznych od 2028 roku, a dla wszystkich nowo powstających obiektów od 2030 roku. Oznacza to, że faktyczne zaostrzenie wymagań wynikać będzie nie z modyfikacji tabeli „U”, lecz z powszechnego wymogu zeroemisyjności.

Ważna uwaga na start: mowa o projekcie, a nie o obowiązującym prawie. Dopóki nowe Rozporządzenie nie zostanie wydane i nie wejdzie w życie, w mocy pozostają dotychczasowe warunki techniczne. Poniżej opisano rozwiązania w wersji z projektu skierowanego do konsultacji 9 czerwca 2025 roku.

Skąd nowe warunki techniczne?

Projekt Rozporządzenia Ministra Rozwoju i Technologii w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, wydawany jest na podstawie art. 7 Ustawy z 7 lipca 1994 roku – Prawo budowlane (Dz. U. z 2025 r. poz. 418). W zakresie efektywności energetycznej wdraża znowelizowaną dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1275 z 24 kwietnia 2024 roku w sprawie charakterystyki energetycznej budynków — czyli EPBD w wersji przekształconej. Rozporządzenie ma zostać notyfikowane Komisji Europejskiej.

To nie punktowa nowelizacja, lecz napisane od nowa Rozporządzenie z działami I–XII. Dla audytorów i projektantów najważniejszy jest Załącznik nr 12 — „Wymagania izolacyjności cieplnej i inne wymagania związane z oszczędnością energii" — bo to on zbiera wartości graniczne przyjmowane w obliczeniach.

Wartości graniczne izolacyjności — na poziomie WT 2021

Zacznijmy od tego, co dla wielu będzie zaskoczeniem: maksymalne wartości współczynnika przenikania ciepła U dla przegród w projekcie odpowiadają wartościom z obowiązujących WT 2021. Poniżej najważniejsze pozycje dla pomieszczeń o temperaturze obliczeniowej ti ≥ 16°C:

PrzegrodaU(max) — projekt WT 2025 [W/(m²·K)]Ściana zewnętrzna0,20Dach, stropodach, strop pod nieogrzewanym poddaszem0,15Podłoga na gruncie0,30Strop nad pomieszczeniem nieogrzewanym0,25Okno i drzwi balkonowe (poza połaciowym)0,90Okno połaciowe1,10Drzwi zewnętrzne1,30

Dla przegród w pomieszczeniach chłodniejszych obowiązują łagodniejsze progi — na przykład ściana zewnętrzna to 0,45 W/(m²·K) przy 8°C ≤ ti < 16°C i 0,90 W/(m²·K) przy ti < 8°C. Wniosek praktyczny jest jasny: przyjmowane dziś wartości graniczne U pozostają aktualne, a projekt sam w sobie nie wymusza grubszej izolacji w typowej inwestycji mieszkaniowej.

Jest jednak wyjątek, o którym warto pamiętać już teraz. Projekt przewiduje wcześniejszy termin dla budynków stanowiących własność jednostek sektora finansów publicznych — od 1 stycznia 2028 roku. Data ta nie jest przypadkowa: pokrywa się z unijnym terminem wprowadzenia wymogu zeroemisyjności dla nowych obiektów publicznych.

Szczelność powietrzna i przepuszczalność energii słonecznej — bez zmian

Projekt nowelizacji warunków technicznych — poza utrzymaniem dotychczasowych wymagań dotyczących izolacyjności przegród budowlanych — zachowuje na niezmienionym poziomie dwa inne parametry kluczowe dla bilansu energetycznego:

  • wymagana szczelność powietrzna n50 wynosi maksymalnie 3,0 1/h dla budynków z wentylacją grawitacyjną oraz 1,5 1/h dla obiektów z wentylacją mechaniczną lub klimatyzacją;

  • współczynnik całkowitej przepuszczalności energii promieniowania słonecznego „g” dla okien i przegród szklanych w okresie letnim nadal nie może przekraczać 0,35.

Oba te wymagania są w pełni zgodne z dotychczasowym stanem prawnym — projekt ich nie zaostrza.

Gdzie leży prawdziwe zaostrzenie: budynki zeroemisyjne

Skoro „tabela z U” się nie zmienia, to gdzie jest podwyższenie poprzeczki? W standardzie docelowym, który wynika wprost z dyrektywy EPBD 2024/1275. Dokument wprowadza pojęcie budynku zeroemisyjnego i wiąże je z twardym harmonogramem: od 1 stycznia 2028 roku wszystkie nowe budynki zajmowane lub będące własnością instytucji publicznych mają być zeroemisyjne, a od 1 stycznia 2030 roku — wszystkie nowe budynki.

Do tego dochodzą pozostałe filary dyrektywy istotne dla rynku:

  • brak możliwości dotowania źródeł ciepła na paliwa kopalne (np. kotłów gazowych) od 2025 roku,

  • docelowe wycofanie takich źródeł do 2040 roku,

  • obowiązek redukcji zużycia energii pierwotnej w budynkach mieszkalnych o co najmniej 16% do 2030 roku i dalej o 20–22% do 2035 roku.

Innymi słowy: to nie graniczne „U”, lecz wymóg zeroemisyjności, dekarbonizacja źródeł ciepła i trajektoria redukcji energii pierwotnej stają się realnym motorem podnoszenia standardu energetycznego budynków.

Co to znaczy dla audytora i projektanta?

Krótkoterminowo — mniej, niż sugeruje skala dokumentu. Jeśli projekt wejdzie w życie w obecnym kształcie, wartości graniczne „U” przyjmowane w obliczeniach charakterystyki energetycznej i w audytach pozostaną takie same, więc metodyka doboru izolacji się nie wywróci.

Długoterminowo — znacznie więcej. Kto projektuje lub audytuje budynki, które oddane zostaną po 2028 roku (sektor publiczny) lub po 2030 roku (wszyscy), musi już dziś liczyć je pod standard zeroemisyjny, a nie pod minimalne „U” z tabeli. Pierwszą falę odczują inwestorzy publiczni — szkoły, szpitale, budynki samorządowe — i to od nich warto zacząć przygotowania.

Dla właścicieli i zarządców istniejących budynków sygnał jest równie czytelny: skoro dotowanie kotłów na paliwa kopalne się kończy, a kierunek to dekarbonizacja źródła ciepła, decyzje o wymianie ogrzewania i o zakresie termomodernizacji lepiej podejmować z tym horyzontem w tle. Rzetelny audyt energetyczny jest tu narzędziem, które pozwala wybrać zakres prac opłacalny nie tylko na dziś, ale i pod nadchodzący standard.

Warto zapamiętać

  • Nowe warunki techniczne w projekcie z 9 czerwca 2025 roku to przede wszystkim przepisanie Rozporządzenia pod dyrektywę EPBD 2024/1275, a nie zaostrzenie tabeli współczynników „U”.

  • Graniczne wartości izolacyjności przegród, szczelność powietrzna i przepuszczalność energii słonecznej pozostają na poziomie WT 2021.

  • Realne podniesienie standardu wynika z wymogu budynków zeroemisyjnych — nowych publicznych od 2028 i wszystkich nowych od 2030 roku — oraz z dekarbonizacji źródeł ciepła.

  • Dla budynków sektora finansów publicznych projekt przewiduje odrębny, wcześniejszy reżim od 1 stycznia 2028 roku.

  • Najważniejsze zastrzeżenie: to wciąż projekt — do czasu wejścia Rozporządzenia w życie obowiązują dotychczasowe warunki techniczne.